Khi nói “hát bằng cổ họng”, chúng ta thường muốn nói đến một thứ nghe gồng ép. Nhưng sự thật là bạn đúng là hát bằng cổ họng: bằng một đội cơ nhỏ nằm bên trong thanh quản mà bạn không nhìn thấy cũng không cảm nhận được một cách có ý thức, và chúng quyết định ở từng khoảnh khắc nốt nhạc, giọng (ngực, đầu hay pha) và phần lớn màu sắc của bạn. Đây là tấm bản đồ cơ bản của chúng, theo giải phẫu học đại cương.
CajaConcepto — Thanh quản không phải một cơ, mà là một đội
Bên trong thanh quản có nhiều cơ nhỏ làm việc trong trạng thái cân bằng liên tục: một số cơ kéo dài và làm mỏng dây thanh, một cơ làm dây thanh dày lên, một số cơ khép dây thanh lại, và chỉ một cơ mở chúng ra để thở. Nốt nhạc phát ra phụ thuộc vào cách chúng chia nhau công việc.
Những nhân vật chính
- CT (cơ nhẫn giáp) — nghiêng sụn giáp về phía trước, nhờ đó kéo căng và làm mỏng dây thanh. Cơ này càng chiếm ưu thế, cao độ càng lên: đây là cơ chủ đạo của giọng đầu.
- TA (cơ giáp phễu) — về bản chất, chính là thân của dây thanh. Khi co lại, nó làm dây thanh ngắn lại và dày lên: nhiều khối lượng rung hơn, vai trò lớn hơn trong giọng ngực.
- LCA và IA (cơ nhẫn phễu bên và cơ liên phễu) — là những cơ khép: đưa hai dây thanh lại gần nhau ở phía trước và phía sau để chúng có thể rung một cách hiệu quả. Việc khép này được gọi là khép dây thanh (adduction).
- PCA (cơ nhẫn phễu sau) — là cơ duy nhất làm điều ngược lại: mở thanh môn. Không có nó, bạn không thể thở giữa các câu hát.
Cuộc giằng co giữa TA và CT
Sự cân bằng giữa TA và CT, ở mức độ lớn, là chìa khóa của các giọng (cơ chế phát âm): khi TA chiếm ưu thế (nhiều khối lượng hơn, nhiều phần dây thanh rung hơn), ta ở vùng giọng ngực; khi CT chiếm ưu thế (dây thanh mỏng và căng hơn), ta ở vùng giọng đầu. Giọng pha (mix), vùng trung gian được tìm kiếm rất nhiều trong kỹ thuật thanh nhạc, chính là vùng mà hai cơ này hợp tác với nhau thay vì “tranh giành” quyền kiểm soát.
Thanh quản cũng lên và xuống
Phía trên đội cơ này còn có một nhóm cơ khác, các cơ trên móng và dưới móng, nâng và hạ toàn bộ thanh quản. Chuyển động đó không trực tiếp thay đổi nốt nhạc, nhưng có thay đổi chiều dài của ống thanh và, theo đó, cả màu sắc: thanh quản cao hơn một chút thường nghe sáng hơn; thanh quản thấp hơn một chút thì tối và tròn hơn. Đó là thêm một núm vặn nữa trên cùng một bàn điều khiển.
Vì sao “thả lỏng cổ họng” chưa phải là toàn bộ câu trả lời
Lời khuyên “thả lỏng cổ họng” được lặp đi lặp lại như giải pháp chung cho gần như mọi vấn đề kỹ thuật. Điều đó có phần đúng: sự căng cứng quá mức và kéo dài ở các cơ này thực sự có thể làm hạn chế âm vực và làm giọng mệt. Nhưng mục tiêu không phải là để những cơ này “không làm việc” (tất cả chúng đều phải hoạt động thì mới có âm thanh), mà là để chúng làm việc trong trạng thái cân bằng phù hợp với từng nốt, không cơ nào phải bù đắp quá mức cho công việc của cơ khác. Vì vậy các bài tập kỹ thuật thanh nhạc hầu như không bao giờ nhắm tới việc “không làm gì”: chúng nhắm tới việc chia công việc hiệu quả hơn giữa đội cơ nhỏ này.
CajaPruébalo — Một phút với chính giọng của bạn
Đặt nhẹ hai ngón tay lên trái cổ (yết hầu, tức sụn giáp). Hãy hát một tiếng còi hú, từ trầm lên cao rồi quay lại, thật chậm. Bạn sẽ cảm thấy thanh quản di chuyển dưới ngón tay. Trong kỹ thuật thanh nhạc, người ta thường muốn chuyển động này nhẹ nhàng và có kiểm soát, không đột ngột: đây là một cách đơn giản để cảm nhận, theo đúng nghĩa đen bằng bàn tay, điều mà đến giờ chúng ta chỉ mô tả bằng lời.
Glosario
- Thanh quản — cơ quan chứa dây thanh, nằm ở phía trước cổ.
- Dây thanh (nếp thanh âm) — hai nếp mô rung lên khi luồng hơi đi qua và tạo ra âm thanh của giọng nói.
- Khép dây thanh (adduction) — chuyển động khép hai dây thanh về phía đường giữa.
- Giọng (cơ chế phát âm) — mỗi “vùng” hoạt động của giọng (ngực, đầu, pha) tùy theo cơ nào chiếm ưu thế.
- Cơ nhẫn giáp / cơ giáp phễu — hai cơ chính kéo căng (CT) hoặc làm dày (TA) dây thanh.
Sigue leyendo
- Formant: vì sao cùng một nốt lại nghe khác nhau ở mỗi khuôn miệng
- Giọng của bạn là cây đàn guitar đặt trong chiếc kèn trumpet
Bạn muốn xem sự cân bằng TA-CT của chính mình vận hành ra sao trên toàn bộ âm vực? Phân tích giọng của bạn →
